السيد محمد رضا المدرسي

248

تشيع در تسنن ( فارسي )

دلك ، أصل واحد يدل على زوال شئ عن شئ ولا يكون إلا برفق ، يقال : دلكت الشمس : زالت ، ويقال : دلكت ، غابت ، والدلك ، وقت دلوك الشمس ، ومن الباب دلكت الشئ ، وذلك أنك إذا فعلت ذلك لم تكد يدك تستقر على مكان دون مكان ، ( 1 ) واژه ء " دلك " يك ريشه دارد كه دلالت بر زوال وبر طرف شدن چيزى از چيزى دارد كه به نرمى ومدارا صورت گيرد ، چنان كه گفته مى شود : " خورشيد زوال پذيرفت " وگفته مى شود : " دلوك كرد " ، يعنى غائب شد . " دلك " به معناى وقت غروب خورشيد است . از همين باب است كه گفته مى شود : " چيزى را دلاكى كردى " ، وآن وقتي است كه آن را چنان حركت دهى كه دستت در مكاني دون مكاني نماند ( در يك جا قرار نگيرد ) . همچنين " ابن أثير " در " نهاية " مىنويسد : دلوك الشمس في غير موضع من الحديث ، ويراد به زوالها عن وسط السماء ، وغروبها أيضا . وأصل الدلوك الميل . " دلوك خورشيد " در جاهاى مختلفي از روايات به كار رفته است ومقصود از آن ، زوال خورشيد از وسط آسمان وهمچنين غروب خورشيد است . معناى اصلى دلوك ، ميل ( كج شدن ) است . " ازهرى " مى گويد : به نظر من دلوك خورشيد ، ميل آن از وسط آسمان در نيمهء روز است ، تا آية شريفه ، جامع نمازهاى پنجگانه باشد ومعناى آية چنين است - والله أعلم - :

--> 1 . معجم مقاييس اللغة ، ج 2 ، ص 298 .